ربات‌های انسان‌نما در آستانه نقطه عطفی مشابه جهش ChatGPT
شرکت چینی Spirit AI که در حوزه «هوش مصنوعی تجسم‌یافته» فعالیت می‌کند، پیش‌بینی کرده است ربات‌های انسان‌نما از سال آینده به مرحله‌ای برسند که بتوانند با دریافت دستورهای زبانی، مجموعه گسترده‌تری از وظایف عمومی را اجرا کنند. با این حال، به‌کارگیری گسترده این فناوری در محیط‌های خانگی همچنان به زمان بیشتری نیاز خواهد داشت.
«گائو یانگ»، هم‌بنیان‌گذار و دانشمند ارشد Spirit AI، در گفت‌وگو با رویترز اعلام کرده است که این شرکت انتظار دارد تا اواسط سال ۲۰۲۷ به نقطه‌ای برسد که آن را معادل ظهور GPT-3 در حوزه رباتیک می‌داند. در این مرحله، کاربران قادر خواهند بود با زبان طبیعی با ربات‌ها ارتباط برقرار کنند و ربات نیز بر اساس فرمان دریافت‌شده، مجموعه‌ای از اقدامات فیزیکی و منطقی را برای انجام یک وظیفه اجرا کند.
به گفته گائو، در حال حاضر «مغز» ربات، یعنی بخش مرتبط با هوش و توانایی تصمیم‌گیری، همچنان یکی از مهم‌ترین نقاط ضعف زنجیره کامل فناوری رباتیک محسوب می‌شود. صنعت رباتیک در تلاش است به نقطه عطفی مشابه ظهور ChatGPT دست پیدا کند؛ نقطه‌ای که بتواند فناوری‌های پیچیده رباتیک را از سطح آزمایشگاهی و تخصصی به محصولاتی کاربردی برای طیف گسترده‌تری از کاربران تبدیل کند.
نقطه عطف احتمالی ربات‌های انسان‌نما در سال ۲۰۲۷
Spirit AI برای توسعه و آموزش مدل‌های رباتیک خود به‌شدت به داده‌های واقعی متکی است. این شرکت در حال حاضر حدود هزار پیمانکار در سراسر چین دارد که با استفاده از تجهیزات ویژه جمع‌آوری داده، حرکات و تعاملات انسانی را در محیط‌هایی مانند خانه‌ها و کارخانه‌ها ثبت می‌کنند.
در مرکز آموزش داده این شرکت در پکن، افرادی مجهز به حسگر، فعالیت‌هایی مانند بازکردن در یخچال یا خردکردن سبزیجات با چاقو را بارها تکرار می‌کنند. هدف از این فرایند، تولید داده‌های حرکتی و رفتاری مورد نیاز برای آموزش مدل‌های رباتیک است.
بر اساس اعلام Spirit AI، ربات‌های این شرکت در حال حاضر در محیط‌های کنترل‌شده و مشخص، مانند اتاق نشیمن، برای انجام برخی وظایف ساده به نرخ موفقیت حدود ۹۰ درصد دست یافته‌اند. با این حال، انتقال چنین فناوری‌ای از محیط‌های کنترل‌شده به خانه‌های واقعی، چالش‌های بسیار بیشتری به همراه خواهد داشت.
گائو معتقد است نخستین فرصت‌های جدی برای استفاده از این فناوری طی یک تا دو سال آینده در محیط‌های صنعتی شکل خواهد گرفت. پس از آن نیز ممکن است حدود دو سال زمان لازم باشد تا ربات‌های انسان‌نما برای انجام وظایف ساده وارد محیط‌های خدمات تجاری شوند.
با وجود پیشرفت‌های صورت‌گرفته، ربات‌ها همچنان در انجام حرکات ظریف و دقیق، مانند بازکردن در بطری، با محدودیت‌هایی مواجه‌اند. همچنین زمانی که با وظایفی کاملاً جدید و موقعیت‌هایی روبه‌رو می‌شوند که نمونه مشابه آن را در داده‌های آموزشی خود ندیده‌اند، عملکرد آن‌ها می‌تواند کاهش پیدا کند.
چالش ایمنی در مسیر ورود ربات‌ها به زندگی روزمره
موضوع ایمنی نیز یکی از چالش‌های مهم در مسیر توسعه ربات‌های مجهز به هوش مصنوعی محسوب می‌شود. گائو درباره احتمال خارج‌شدن این ربات‌ها از کنترل معتقد است این نگرانی در شرایط فعلی، برای ربات‌های فیزیکی به اندازه برخی مدل‌های نرم‌افزاری پیشرفته جدی نیست؛ چراکه مدل‌های هوش مصنوعی مورد استفاده در ربات‌ها هنوز به سطح بلوغ مشابه سیستم‌های نرم‌افزاری پیشرفته نرسیده‌اند.
با این حال، هرچه ربات‌ها بیشتر وارد محیط‌های شلوغ، متغیر و غیرقابل‌پیش‌بینی مانند فروشگاه‌ها، فضاهای عمومی و خانه‌ها شوند، الزامات ایمنی نیز اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد. توانایی درک محیط، تصمیم‌گیری صحیح و واکنش قابل‌پیش‌بینی در موقعیت‌های ناشناخته، از جمله عواملی خواهد بود که نقش تعیین‌کننده‌ای در پذیرش عمومی این فناوری دارد.
حرکت از ربات‌های تک‌وظیفه‌ای به سیستم‌های چندمنظوره
Spirit AI در سال ۲۰۲۴ تأسیس شده و در حال حاضر حدود ۳۰۰ نیروی مستقیم دارد. این شرکت تاکنون بیش از ۶۷۰ میلیون دلار سرمایه جذب کرده و ارزش آن حدود ۲۰ میلیارد یوان، معادل نزدیک به ۲.۹ میلیارد دلار، اعلام شده است.
گائو معتقد است ربات‌های امروزی در مقایسه با زمان تأسیس Spirit AI پیشرفت قابل‌توجهی داشته‌اند. در سال‌های ابتدایی، ربات‌ها معمولاً برای انجام یک وظیفه مشخص، مانند ریختن آب یا تا کردن لباس، طراحی و آموزش داده می‌شدند. اما نسل جدید ربات‌ها قادر است در محیط‌های بزرگ‌تر حرکت کرده و مجموعه‌ای از فرایندهای پیچیده و پیوسته را اجرا کند.
اگر پیش‌بینی Spirit AI محقق شود، سال ۲۰۲۷ می‌تواند یکی از مقاطع مهم در مسیر توسعه رباتیک انسان‌نما باشد؛ دوره‌ای که در آن، تعامل زبانی، درک محیط و توانایی انجام مجموعه‌ای از اقدامات فیزیکی ممکن است بیش از گذشته در یک سیستم واحد ترکیب شوند. با این حال، فاصله میان یک فناوری پیشرفته در محیط آزمایشگاهی و محصولی ایمن، قابل‌اعتماد و اقتصادی برای استفاده عمومی همچنان قابل‌توجه است.