گوگل آزمایش تراشه های هوش مصنوعی را در فضا آغاز میکند

گوگل در گامی تازه برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، قصد دارد نخستین آزمایش مداری پروژه «سان‌کچر» (Project Suncatcher) را آغاز کند؛ پروژه‌ای تحقیقاتی که امکان استقرار زیرساخت‌های پردازش هوش مصنوعی در فضا را بررسی می‌کند.

بر اساس اعلام گوگل، یک ماهواره نمونه اولیه در قالب مأموریت Transporter-18 شرکت اسپیس‌ایکس و با همکاری شرکت Planet Labs به مدار پایین زمین فرستاده می‌شود. این ماهواره به تراشه‌های اختصاصی Tensor Processing Unit یا TPU گوگل مجهز خواهد بود.

هدف اصلی این آزمایش، بررسی عملکرد و دوام تراشه‌های هوش مصنوعی در شرایط واقعی فضا است؛ شرایطی که شامل نیروهای شدید هنگام پرتاب، تابش‌های فضایی و تغییرات شدید دما می‌شود. تابش‌های فضایی حتی می‌توانند باعث ایجاد خطاهای داده‌ای موسوم به «تغییر بیت» در تجهیزات الکترونیکی شوند.

گوگل پیش از این، عملکرد تراشه‌های TPU را در محیط آزمایشگاهی و در مرکز دانشگاه کالیفرنیا، دیویس، بررسی کرده بود، اما معتقد است آزمایش در مدار زمین برای ارزیابی واقعی عملکرد سخت‌افزار ضروری است.

یکی از چالش‌های مهم این پروژه، خنک‌کردن تراشه‌های پرمصرف در خلأ فضاست؛ زیرا روش‌های متداول خنک‌سازی مبتنی بر جریان هوا در چنین محیطی کاربرد ندارند. گوگل قصد دارد برای انتقال و دفع حرارت از ترکیبی از لوله‌های حرارتی و رادیاتورها استفاده کند.

ایده اصلی پروژه Suncatcher این است که مراکز پردازش هوش مصنوعی در مدار پایین زمین بتوانند از نور تقریباً دائمی خورشید برای تأمین انرژی استفاده کنند و بخشی از محدودیت‌های فزاینده تأمین برق برای مراکز داده روی زمین را کاهش دهند.

با این حال، این فناوری هنوز تا بهره‌برداری تجاری فاصله زیادی دارد و هزینه بالای پرتاب، پیچیدگی‌های مهندسی و محدودیت‌های تولید ماهواره از مهم‌ترین موانع پیش روی آن هستند.

گوگل تأکید کرده است که مأموریت نخست، قرار نیست یک مرکز داده فضایی عملیاتی را به نمایش بگذارد، بلکه هدف آن جمع‌آوری داده‌های واقعی و شناسایی نقاط ضعف و خرابی احتمالی در این فناوری است.

این شرکت همچنین برنامه دارد در سال ۲۰۲۷ دو ماهواره دیگر به فضا بفرستد تا فناوری ارتباط لیزری با پهنای باند بالا را آزمایش کند؛ فناوری‌ای که برای اتصال ماهواره‌های پردازشی و شکل‌گیری خوشه‌های محاسباتی فضایی در آینده اهمیت زیادی خواهد داشت.

پروژه Suncatcher نشان می‌دهد رقابت برای تأمین انرژی و زیرساخت موردنیاز نسل آینده هوش مصنوعی ممکن است از مرزهای زمین فراتر برود و فضا به یکی از گزینه‌های جدی برای توسعه مراکز پردازش عظیم تبدیل شود.